autostavropoulos.gr

3/28/2017 06:00:00 μ.μ.
0



Η Προστάτιδα του Έθνους των Ελλήνων. Η Μητέρα του Ιησού Χριστού. Η Παναγία των ελληνικών βουνών και θαλασσών. Η Μεγαλόχαρη της Τήνου, με την θαυματουργή εικόνα της. Η Παναγία μας με τα χίλια ονόματα που της έχουν δώσει οι πιστοί των 2009 χρόνων του Χριστιανισμού, εορτάζεται στη χώρα μας, περισσότερο από κάθε άλλη επέτειο της ζωής της, τώρα, τον Δεκαπενταύγουστο. Επίσημοι και μη, επώνυμοι και ανώνυμοι, άρρωστοι και υγιείς, πλούσιοι και φτωχοί, εχθροί και φίλοι, άνδρες και γυναίκες, αλλά και παιδιά κάθε ηλικίας και οι Έλληνες της Διασποράς την ημέρα αυτή, την 15η Αυγούστου, στρέφουν το βλέμμα και τη σκέψη τους στην Παναγία. Στην Ελλάδα η πανηγυρική εορτή γίνεται στο νησί της Τήνου, ενώ παράλληλα στην Πάρο, στην Κεφαλονιά, στη Σκιάθο, στην Κέα, στην Αμοργό, στην Πάτμο, στην Φολέγανδρο, στην Κύθνο, στην Αστυπάλαια, αλλά και σε εκατοντάδες άλλα ελληνικά νησιά γιορτάζονται οι Παναγίες κάθε περιοχής. Η Παναγία της Τήνου, η Μεγαλόχαρη, με τα θαύματά της και ακόμη με την άνανδρη τορπίλη στην «Έλλη» το καμάρι του Πολεμικού Ναυτικού μας, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο του 1940, στο λιμάνι του πανέμορφο αυτού νησιού, συγκεντρώνει την προσοχή όλων μας. Ποια ήταν όμως η Τήνος, από την αρχαιότητα μέχρι τώρα;


…Και τι δεν υπέστη η αρχαία Οφιούσα, η σημερινή Τήνος! Πέρσες, Ρωμαίους, Τούρκους, Άραβες και Σαρακηνούς πειρατές. Και μόνον η εικόνα του Ευαγγελισμού διασώθηκε. Κρυμμένη στα ερείπια, στους αιώνες και στους θρύλους της παράδοσης. Αυτούς τους θρύλους συνέλεξε στα 1820 ο Τήνιος γεωργός Ιωάννης Γκιουζές, που συνήθιζε να λέει: «Στο χωράφι του Δοξαρά ήταν κάποτε το πριγκιπάτο μιας μεγάλης πριγκίπισσας. Και τέτοιο θα ξαναγίνει. Και θα έρχονται άνθρωποι από τα πέρατα της οικουμένης για να το ιδούν». Οι πολλοί τον είπαν αλαφροΐσκιωτο. Όμως, ύστερα από λίγο καιρό, στα 1821, ένας ακόμη χριστιανός άρχισε να λέει τα ίδια. Ο κηπουρός Μιχαήλ Πολυζώης, 80 χρόνων γεροντάκι, είδε στα όνειρα του μια υπέρλαμπρη Δέσποινα. «Να σκάψεις τον αγρό του Δοξαρά και να βρεις την εικόνα μου», του παρήγγειλε. Το είπε στους άλλους ο γέροντας, έσκαψαν λίγο, αλλά μάταια. Την τρίτη φορά συνέβη στο Κεχροβούνι, στην ιστορική Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ή της «Κυρίας των Αγγέλων». Πρόκειται για ένα πανάρχαιο μοναστήρι, όπου, σύμφωνα με την παράδοση, τρεις ευλαβείς αδελφές, από το χωριό Τριπόταμος, έβλεπαν κάθε βράδυ ένα περίεργο φως, στην τοποθεσία όπου υπήρχαν τα εκκλησάκια της Αγίας Τριάδος, του Τιμίου Προδρόμου και των Παμμεγίστων Ταξιαρχών. Οι γυναίκες πίστεψαν ότι ήταν ουράνιο κάλεσμα και αποφάσισαν να μονάσουν, κτίζοντας δίπλα σε κάθε εκκλησάκι μικρά κελιά. Με το πέρασμα των χρόνων, δημιουργήθηκε στην περιοχή πολυπληθής κοινότητα, με 120 μοναχές. Εκεί ασκήτευε και η μοναχή Πελαγία, κατά κόσμον Λουκία Νεγρεπόντη.


Κοντά 70 χρόνων, που είχε αφιερωθεί στη χάρη Της, από 15χρονο κοριτσάκι. Και να που εκείνο το βράδυ, χάραμα της 9ης Ιουλίου, πίσω από τα κλειστά της βλέφαρα χώρεσε η «Πλατυτέρα των Ουρανών»! Της είπε να σκάψουν στον αγρό για την εικόνα Της. Ταπεινή η Πελαγία, δεν μπόρεσε να πιστέψει ότι φανερώθηκε σε αυτήν η Θεομάνα. Αρκετές φορές χρειάστηκε να γεμίσει η Παναγία τα όνειρα και το κελί της μοναχής με άρωμα και φως, προκειμένου να ενημερωθεί για τη θεία αποκάλυψη όλο το νησί. Έτσι, στις 30 Ιανουαρίου 1823, η αξίνα του εργάτη από το χωριό Φαλατάδος χτύπησε το ξύλο της εικόνας και την έκοψε στα δύο. Μα στη μέση. Χωρίς να χαλάσουν οι μορφές της Παναγίας και του αρχαγγέλου Γαβριήλ. Κι έγινε ο ναός του Ευαγγελισμού, στον τόπο της ευρέσεως. Στον τόπο που προσκυνούσαν οι ηγέτες της Επανάστασης του 1821. Στον τόπο που κάθε χρόνο αποδίδεται προσευχή αναπαύσεως ψυχών στους σύγχρονους ήρωες του τορπιλισμού της «Έλλης», από τους Ιταλούς, το Δεκαπενταύγουστο του 1940. Πρωτίστως, όμως, στον τόπο που κατέστη πάνδημο ιατρείο ψυχών και σωμάτων. Μια νέα κολυμβήθρα του Σιλωάμ, να νίβονται οι πονεμένοι. Και να λειαίνεται ο καημός τους, όμοια με τα σκαλοπάτια του ναού, που 195 χρόνια τώρα χαράζονται από τα γόνατα των πιστών, την ικεσία και την ευγνωμοσύνη τους…


Η Εκατονταπυλιανή



Ένας μεγάλος «πέτρινος σταυρός», που ξαπλωμένος εδώ και 17 αιώνες στην παριανή γη «βρέχει» τα άκρα του στο Αιγαίο και ατενίζει δοξαστικά τον ουρανό… Κάπως έτσι θα μπορούσε να παρομοιάσει κανείς την περίφημη εκκλησιά της Εκατονταπυλιανής στην Παροικία της Πάρου, που το αρχιτεκτονικό της σχήμα -μια σύνθεση από τέσσερις ενωμένες βασιλικές- σχηματίζει το ζωοποιό σύμβολο του Σταυρού. Σε δεσποτικό σημείο του κυκλαδίτικου ορίζοντα, ο ναός αυτός αποτελεί όχι μόνον ένα από τα αρχαιότερα κι επιβλητικότερα μνημεία του χριστιανικού κόσμου, αλλά κι ένα από τα παλαιότερα παλλαϊκά προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου. Εκεί όπου ο επισκέπτης, αντίκρυ από τα λικνιζόμενα καΐκια και τον ανεμόμυλο, στους μακρινούς απόηχους των στίχων του Αρχίλοχου, ακολουθεί τον επιτάφιο της Παναγίας, σε μια εκκλησία που «ιστορεί» με το ρυθμό, τις επιγραφές και τις εικόνες της τους μεγάλους σταθμούς της ελληνικής «πορείας». Καταπολιανή ήταν αρχικά το όνομα της, που προφανώς δήλωνε ότι ο ναός δείχνει κατά την πόλη. Πρόκειται για την πρώτη χριστιανική εκκλησία των Κυκλάδων. Η μοναδική που διατηρείται σχεδόν ακέραιη από τον 6ο αιώνα και το σπουδαιότερο παλαιοχριστιανικό μνημείο ως προς το μέγεθος, μετά τον Άγιο Δημήτριο και την Αχειροποίητο Θεσσαλονίκης. Η παράδοση, μάλιστα, αναφέρει πως ο ναός της Παναγίας ιδρύθηκε από τον Ιγνάτιο, μαθητή του πρωτομάστορα της Αγίας Σοφίας. Και λόγω των μεγάλων διαστάσεων του πήρε το δεύτερο όνομα του: Εκατονταπυλιανή. Όπου… «ενενήντα εννέα φανερές πόρτες έχει η Καταπολιανή. Η εκατοστή είναι κλειστή και δεν φαίνεται. Θα ανοίξει όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη…»


Βρισκόμαστε τώρα στο 326 μ.Χ. Η Αγία Ελένη, μητέρα του Μ. Κωνσταντίνου, ταξιδεύει προς τους Αγίους Τόπους. Αναζητεί το «κοσμοκήρυκτον κλέος»: Τον Τίμιο Σταυρό… Μια μεγάλη τρικυμία, όμως, την αναγκάζει να βγει στην Πάρο.
Κι εκεί προσεύχεται στην Καταπολιανή για την ευόδωση του ταξιδιού της και υπόσχεται να κτίσει μια πιο μεγάλη, μια λαμπρή εκκλησία στη χάρη Της. Μα δεν πρόλαβε. Το 328 εκοιμήθη… Έτσι, ανέλαβε να εκπληρώσει το τάμα ο Μ. Κωνσταντίνος, που φρόντισε να κτιστεί δίπλα στο μικρό πρώτο ναό μια μεγάλη σταυρική τρίκλιτη βασιλική, με ξύλινη στέγη. Φαίνεται, όμως, πως τούτη η εκκλησιά καταστράφηκε από πυρκαγιά. Το σίγουρο πάντως είναι πως ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ανακατασκεύασε όλο το έργο.
Που αργότερα το διακόσμησε περίτεχνα ο πρίγκιπας της Βλαχίας και ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας Νικόλαος Μαυρογένης… Κι έτσι, κάθε Δεκαπενταύγουστο, ο ιστορικός ναός προβάλλει και λάμπει ως σύμβολο του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. Δέεται το πλήθος μπροστά στην ασημοσκέπαστη Βρεφοκρατούσα, εικόνα της Εκατονταπυλιανής του 17ου αιώνα, ασπάζεται την Κοίμηση, ακολουθεί τον επιτάφιο, συμπροσεύχεται στη νυχτερινή λειτουργία. Kι ύστερα, προσπίπτει «συν βασιλείς, αρχαγγέλοις και αγγέλοις» και ψάλλει: «Την ενδόξω μνήμη σου, η οικουμένη, προσκιρτώσα σήμερον, μετ’ ευφροσύνης μυστικής, Θεοκυήτορ κραυ¬γάζει σοι χαίρε, Παρθένε, χριστιανών το καύχημα»




0 comments:

Δημοσίευση σχολίου

Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.